حسين مير حيدر
172
معارف گياهى ( فارسى )
بلوچستان مىرويد . برخى از گونههاى اين درختان در يمن و جنوب عربستان و سواحل عمان مىرويند . نام اينگونه را پارسا Commiphora molmol Engl . ذكر مىكند . تركيبات شيميايى در مقل تجارتى علاوه بر صمغ و رزين در حدود 45 / 1 درصد اسانس وجود دارد [ G . I . M . P ] . اسانس روغنى رزين آن داراى ميرسن « 1 » ، دىميرسن « 2 » و پولىميرسن « 3 » مىباشد . ضمنا در صمغ مقدارى از انواع قندها و آلدوبيورونيك اسيد « 4 » يافت مىشود [ S . G . I . M . P ] . خواص - كاربرد مقل طبق نظر حكماى طب سنتى از نظر طبيعت خيلى گرم و خشك مىباشد . در هند از صمغ رزينى مقل به عنوان قابض ، ضدعفونىكننده ، داروى سينهاى و براى افزايش نيروى جنسى ، غنى كردن خون ، بادشكن و قاعدهآور مصرف مىشود . ضمنا در موارد مارگزيدگى و عقربگزيدگى نيز كاربرد شفابخشى دارد . از نظر خواص دارويى طبق نظر حكماى طب سنتى ايرانى براى تنقيه اخلاط لزج سينه و تسكين سرفههاى رطوبى ، كزاز ، تنگى نفس ، ضعف كبد ، تحليل بادهاى بواسير و خون منعقد در اعضا داخل شكم ، سختى زايمان ، نقرس و درد پهلو مفيد است . مدّر است و قاعدهآور و براى ازدياد ترشح شير و خرد كردن سنگ كليه و تسهيل در اخراج بلغم نافع است . اگر 10 گرم مقل صاف قرمز رنگ را نرم ساييده و با ماء العسل بياشامند بلغم را پايين مىآورد . ضماد آن براى نرم كردن و تحليل ورمها بخصوص ورم حلق و تسريع در جذب و تحليل خونمردگى زير پوست نافع است . اگر 4 گرم آن را با شير تازه مخلوط و بياشامند براى تقويت نيروى جنسى مؤثر است . بغدادى معتقد است كه مقل را كوبيده و با آب گرم مخلوط و بياشامند براى لينت مزاج و تسهيل اخراج بلغم
--> ( 1 ) . Myrcene ( 2 ) . Dimyrcene ( 3 ) . Polymyrcene ( 4 ) . Aldobiouronic acid